TKB Yeni Çıkarılan Kentsel Dönüşüm Yasasını Beypazarı’nda Masaya Yatırdı

Türkiye’deki kentsel dönüşüm olgusunun sadece mekânla sınırlı kalmadığını, kentin ekonomik, sosyal, tarihî ve kültürel kaynaklarını da ele alarak bütüncül bir eksene yaydığı uygulamalarla  kanıtlayan Beypazarı Belediyesi, 25-26 Kasım 2006 tarihleri arasında Tarihî Kentler Birliği Seminerleri’ne ev sahipliği yaptı. Seminere 300’ü aşkın belediye başkanı ve belediyelerin teknik personeli katıldı.

Tarihî Kentler Birliği (TKB) tarafından 25-26 Kasım 2006 tarihinde Beypazarı’nda gerçekleştirilen ve ana başlığı “Bir Fırsat ve Tehdit Olarak Kentsel Dönüşüm” olan seminere Beypazarı Belediye Başkanı Mansur Yavaş, Beypazarı Kaymakamı Haluk Nadir, ÇEKÜL Vakfı Başkanı, TKB Danışma Kurulu Başkanı Prof. Dr. Metin Sözen, Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı, TKB Başkanı Mehmet Özhaseki ve Türkiye’nin dört bir yanından belediye başkanları, belediye personeli ile akademisyenler katıldı.

Türkiye’deki kentlerin çok sayıda sıkıntı ve sorunla karşı karşıya olduğunu belirten Mehmet Özhaseki, belediye başkanlarının bu sıkıntılardan kurtulmak için çaba harcadıklarını söyledi. Özhaseki, “Günümüzde bazı şehirler ayakta kalma mücadelesi veriyor. Biz de TKB üyeleri olarak, özellikle tarihi eserlerimizle ilgili bilinç yükselmesi sağlamaya çalışıyoruz ve bunun için somut örnekler sunuyoruz. Bunlardan biri hiç kuşkusuz kentsel dönüşümü en iyi şekilde gerçekleştiren Beypazarı. Beypazarı örneğinden yola çıkarak, her yöre öncelikle kendi değerini tespit etmeli. Bütün arkadaşlarımızın öncelikle yapması gereken bu. Sonra bu değerle nasıl ilerleyebiliriz onun yolunu aramalıyız.” dedi. Türkler’in çok sayıda medeniyet kurmuş bir devlete sahip olduğuna işaret eden Özhaseki, sosyal hayattan mimariye, kültürel hayattan ticaret hayatına kadar sayısız alana imza attığımızı; ancak bugünkü noktada, bu birikimle örtüşen bir yapı olmadığından yakındı. 1980’li yıllarda, büyük şehirlere göçün arttığını kaydeden Mehmet Özhaseki, o yıllarda şehir ve köy oranının neredeyse tam tersine döndüğünü, belediyelerin ise  ideolojik bir yaklaşımla bu göç karşısında tavır almadığının altını çizdi. Özhaseki, bütün bu olumsuz gelişmelere paralel olarak da karşımıza sağlıksız- kimliksiz kentlerin çıktığını vurguladı ve ekledi: “ 2000’li yıllara geldiğimizde ise şehirlerimizde altyapı olmadığını, sağlıklı bir kentleşme ve en önemlisi de şehirlerin bir kimliği olmadığını görüyoruz.”

Cümlesine gözü önce toprağında, sonra dışarıda olan yeni bir yöntemi Beypazarı’nda gerçekleştirdik diye başlayan Prof. Dr. Metin Sözen,  “Kadını, çocuğu, dışarıdaki ve içerideki Beypazarlı’sı kendi kendini denetleyen bir mekanizmayı birlikte yürürlüğe soktular. Ama bundan sonraki sürecin daha da zor olacağını düşünüyorum. Örneğin Safranbolu’da başlatılan çalışmalar üzüntülerin çoğaldığı bir aşamadan geçti. Beypazarı doğruyla yanlış arasında bir yerde değil, doğruyu büyüterek geldi. Ama bunun akışı da sağlıklı olmalı.” dedi.

Beypazarı’nın 800 yıllık yerleşim bölgesi olduğunu ve Beypazarı’nda dokusunu hâlâ koruyan 3500 ev bulunduğunu kaydeden Mansur Yavaş, bunlardan 500’ünün onarıldığını söyledi. Restorasyon çalışmalarını halkın katılımıyla tamamladıklarını dile getiren Yavaş, “Bizim burada en önemli başarımız, insanlar kendi tarihî eserlerine sahip çıktıkları taktirde kendilerinin de kazançlı çıkacaklarını ispat etmemizdir. Yeni yapılan binalarda da kendi tarihî dokumuzu yansıtmayan hiçbir binaya izin vermiyoruz.” dedi. Restorasyon sonrası tanıtım faaliyetlerine başladıklarını bildiren Yavaş, bu faaliyetler sonucunda Beypazarı’na turist gelmeye başladığını ve esnafta bir farkındalık oluştuğunu belirtti.

Seminerin “Bir Fırsat ve Tehdit Olarak Kentsel Dönüşüm” başlıklı oturumunda konuşan Yıldız Teknik Üniversitesi Şehir Bölge Planlama Bölüm Başkanı, TKB Danışma Kurulu Üyesi Prof. Dr. Zekai Görgülü, kentsel dönüşümün iki temel amacı olduğunu, bunlardan birini kentin ekonomisini canlandırmak, geliştirmek ve geleceğe dönük sürekliliği sağlamak; diğerini ise istihdam yaratmak şeklinde açıkladı. Prof. Dr. Görgülü,“Kentsel dönüşümü hangi eksende yapacaksınız dersek, Beypazarı buna örnek veriyor. Kültür, ticaret ve turizm ekseninde yapabilirsiniz. Onun için kentsel dönüşümü sadece mekânsal alanlara odaklamamalıyız. Odaklarsak kentsel dönüşüm kavramının altını doldurmaktan uzaklaşırız.” dedi.

Oturumun diğer konuşmacısı ÇEKÜL Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi, Şehir Plancısı A. Faruk Göksu ise farkındalık ve farklılık kavramlarının kentsel dönüşüm vizyonunu oluşturmada çok önemli olduğunu söyledi. Kentleri geliştirirken iki eksen etrafında, insan ve vizyon odaklı stratejiler ortaya koymak gerektiğinin altını çizen Göksu, “Bence Beypazarı’nın başarısı iyi bir senaryo çerçevesinde bir toplumsal kalkınma modeli yaratmış olmasıdır. Biz çok kötü kullandığımız alanları ve yeni yaşam alanlarını yeniden yaratmak durumundayız. Bu çerçevede liderin öneminin büyük olduğunu vurgulamak istiyorum. Yerel düzeyde proje liderleri yetişmelidir. Bunun örneklerini Beypazarı’nda görüyoruz. Geleceğe yönelik kararlarımızı iyi irdelememiz , üst ölçekte bakıp düşünmemiz lazım. Buraya yapılacak yatırım Ayaş’ın gelişmesini engelleyecekse tekrar düşünmeliyiz. Onun için bölgesel planlamanın, havza boyutunda planlamanın önemini gözardı etmemek gerekiyor.” dedi.

TKB, 2007 yılında Kaş, Ordu, Bitlis ve Tekirdağ’da dört seminer, İstanbul Kadıköy’de ve Afyon-Kütahya-Uşak üçgeninde iki Anadolu buluşması gerçekleştirecek.


TARİH: 27.Kasım.2006

Başa Dön